آسیب به دیسک کمر در بدنسازی از رایجترین مشکلاتی است که ممکن است بدنساز را از ادامه ورزش بازدارد. از آنجاییکه در بلند کردن وزنه در باشگاه فشار زیادی به ستون فقرات بویژه ستون فقرات کمری وارد میشود، دیسک ها به شدت در معرض آسیب بیرون زدگی هستند. به دنبال فشارهای وارده به کمر، دیسک بین مهره ای گاهی ممکن است بیرون زده باشد و در مواردی هم امکان پارگی آن وجود دارد. مشکلات دیسک بین مهره ای از شایعترین علل کمر درد است.

آناتومی و ساختار دیسک

دیسک، بافتی نرم و انعطاف پذیر است که در بین مهره های ستون فقرات قرار گرفته است. در میانه ستون فقرات فضای استوانه ای شکلی قرار گرفته که به آن کانال نخاعی گفته میشود و همانطور که از نام آن مشخص است فضایی برای حفاظت از ساختمان نخاع است. دیسک بین مهره ای در تحرک ستون فقرات نقش مهمی دارد و همچنین فشارهای اضافی را جذب میکند تا مهره ها آسیب نبینند. دیسک از دو بخش داخلی و خارجی تشکیل شده است و بخش داخلی هسته دیسک نام دارد که توسط بافتی به نام آنولوس دربر گرفته شده است. بیرون زدگی دیسک یعنی هسته مرکزی، بافت حلقوی آنولوس را به سمت کانال نخاعی هل میدهد و بر روی اعصاب نخاعی فشار وارد میکند. منظور از پارگی دیسک این است که فشار هسته مرکزی، به قدری به آنولوس فشار وارد کرده که موجب پارگی آن شده است.

علت بیرون زدگی دیسک

دیسک مقادیر بسیار زیادی آب ?دارد. با افزایش سن، درصد آب تشکیل دهنده دیسک کم میشود که منجر به کاهش ارتفاع دیسک شده که این مسئله فضای بین مهره ای را کم میکند. یکی از دلایلی که با افزایش سن، قد افراد کوتاه میشود همین کاهش ارتفاع دیسک بین مهره ای است. کم شدن ارتفاع دیسک موجب کاهش انعطاف پذیری آن میشود که زمینه را برای آسیب پذیری بیشتر دیسک فراهم میکند.

عواملی که میتواند موجب کاهش آب و ارتفاع دیسک شوند، بلند کردن اجسام سنگین بویژه در دراز مدت، شیوه نادرست بلند کردن وزنه?️‍♂️، عدم تعادل در قدرت عضلات شکم، پهلو و کمر، زوایای نامناسب در ستون فقرات و لگن، لیفت های ناگهانی و انفجاری، گرم ?کردن نامناسب و سرد کردن❄ نادرست بدن قبل و بعد از تمرین و… است.
این حالات منجر به پارگی های ریز در بافت آنولوس اطراف دیسک میشود. با فشار بر روی ریشه های عصبی درد شدید و تیر کشنده ای بوجود می آید که گاه به باسن ?، ران و پای ورزشکار نیز سرایت میکند. در صورت بی توجهی و پیشرفت عارضه ممکن است بخشی از ساختمان دیسک جدا شده و به درون کانال نخاعی برود که موجب آسیب جدی اعصاب میشود. در این وضعیت بی اختیاری ادرار ? و عدم کنترل دفع ایجاد میشود که در این مرحله تنها راه جراحی کمر است.

علایم بیرون زدگی دیسک کمر

حدود چهار پنجم افراد جامعه کمر درد دارند? لذا درد به تنهایی برای تشخیص بیرون زدگی دیسک کافی نیست. نشانه اصلی و شناخته شده بیرون زدگی دیسک وجود دردهای سیاتیکی تیز و تیر کشنده است که از باسن ? به پشت ران و ساق منتشر میشود که نشاندهنده فشار دیسک بر روی اعصاب نخاعی است. در کنار این علامت، ضعف در یک پا ?، حس سوزن سوزن شدن، گزگز و مورمور شدن در یک پا، از دست دادن کنترل ادرار ? و درد سوزشی متمرکز در کمر هم از علایم بیرون زدگی دیسک است.

تشخیص بیرون زدگی دیسک

سوابق ورزشی? و نوع حرکاتی که انجام داده اید ?‍♀️در کنار تاریخچه بیماری از مهمترین نکات در تشخیص بیرون زدگی دیسک به شمار میرود. گاهی ورزشکار از دردی شکایت میکند که تدریجا افزایش پیدا کرده است و به مرور به پاها سرایت کرده است. البته فشارهای ناگهانی و یا وزنه های بسیار سنگین میتوانند بدون وجود سابقه ای از درد در گذشته موجب بیرون زدن ناگهانی دیسک شوند. یک ارزیابی دقیق همراه با لمس ستون فقرات و مسیر درد میتواند ریشه های گرفتار و شدت بیرون زدگی را مشخص کند. همچنین بررسی عکس رادیولوژی و MRI هم اطلاعات جامعی از وضعیت ستون فقرات و دیسک بین مهره ای را نشان میدهد.

ورزشهای پر خطر برای دیسک کمر

در صورتیکه وجود بیرون زدگی دیسک بین مهره ای در شما محضر شد باید برخی حرکات سنگین را کنار بگذارید. البته گاهی تنها سبک و سنگینی معیار کافی برای تایید و یا عدم تایید یک ورزش نیست بلکه جهت و زاویه حرکت اندام نیز عامل تعیین کننده ای است. به عبارتی اگر ورزشی ساده و سبک باشد اما جهت حرکت اندام به سمتی باشد که ریسک بیرون زدگی دیسک را افزایش دهد باید آن را نیز کنار گذاشت. برخی حرکات ورزشی پر خطر بر اساس یافته های دکتر صادق زراعتکار در زیر لیست شده اند:
Squat
(Dead lift (regular and stiff
Leg Press
Clean and Jerk
Standing Military Press
Standing Shrugs
Standing Barbell Curl
Bent-Over Barbell Rows

درمان دیسک کمر در بدنسازان

پس از ارزیابی کامل وضعیت بدنی بدنساز و بررسی مفاصل ستون فقرات، بافتهای پیرامون مثل عضلات، تاندونها، رباط ها و کپسول مفصل، نوع درمان مشخص میشود. درمان در فیزیواسپورت تنها بر کم کردن درد استوار نیست بلکه ما به دنبال راهی برای درمان علت بیرون زدگی دیسک هستیم. برای رسیدن به این هدف از جدیدترین روشهای درمانی روز دنیا همچون لیزر پرتوان، درمانهای تخصصی دستی، طب سوزنی درای نیدلینگ، حرکات اصلاحی و… استفاده میکنیم. تمامی مراحل یاد شده توسط دکتر صادق زراعتکار در کلینیک فیزیوتراپی آرامش در سعادت آباد انجام میشوند.

Comments

comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *
You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>